مهندسی برق

پلاک خوانی موتور الکتریکی سه فاز

پلاک خوانی موتور الکتریکی

مهارت پلاک خوانی موتور الکتریکی اولین گام در طراحی مدار راه اندازی و روش نصب موتور است. اطلاعات بسیار زیادی از موتور معمولا در قالب یک پلاک فلزی روی بدنه ی آن نصب می شود. از آنجایی که این اطلاعات بر اساس نوع، سایز، مدل و آیتم‌های دیگر موتور هستند، شرکت سازنده باید آن‌ها را در اختیار بهره‌بردار نهایی قرار دهد. به منظور تقویت مهارت پلاک خوانی در این مقاله یک نمونه پلاک موتور زیمنس را بررسی می کنیم. در این پلاک بیش از 30 آیتم و مشخصه وجود دارد که به صورت کامل شرح داده شده اند. در ادامه آیتم های درج شده روی پلاک موتور سه فاز قفس سنجابی شرکت زیمنس را بررسی خواهیم کرد.پس در ادامه با پورتال جامع مهندسین ایران همراه باشید.

پلاک موتور چیست؟

به منظور دسترسی سریع به اطلاعات الکتروموتورها، آیتم‌های بسیار مهمی بر اساس استانداردهای مختلف طبقه‌بندی می شوند. این اطلاعات به صورت پلاک‌های فلزی یا برچسب‌های کاغذی روی بدنه‌ی موتورها نصب خواهد شد. قابل ذکر است که اطلاعات تکمیلی در خصوص استاندارد ساخت، نتایج تست‌ها و غیره را می‌توانید در وب سایت شرکت‌های سازنده جستجو کنید.

از استانداردهای بسیار مهم در طبقه‌بندی و درج اطلاعات الکتروموتورها روی پلاک می‌توان به استانداردهای IEC و NEMA اشاره کرد. در جدول زیر اطلاعاتی ممکن بر اساس این استانداردها روی پلاک و بدنه‌ی الکتروموتورهای AC و DC را مشاهده می‌کنید که در ادامه و در بخش پلاک خوانی موتور این موارد را به صورت کامل بررسی می کنیم.

AC DC
NEMA IEC NEMA IEC
نام سازنده × × × ×
تیپ موتور × × × ×
سایز فریم ×   ×  
توان خروجی × × × ×
زمان کارکرد × × × ×
دمای مجاز محیط × × × ×
کلاس عایقی × × × ×
سرعت نامی × × × ×
فرکانس × ×    
تعداد فازها × ×    
جریان بار نامی × ×    
ولتاژ × ×    
جریان رتور قفل شده ×      
نوع طراحی رتور ×      
راندمان × ×    
AC DC
NEMA IEC NEMA IEC
ضریب خدمات ×      
ولتاژ نامی میدان     × ×
جریان نامی میدان       ×
ولتاژ نامی آرمیچر     ×  
جریان نامی آرمیچر     ×  
نوع سیم پیچی     ×  
جریان مستقیم یا DC     ×  
حداکثر سرعت   × × ×
شماره سریال سازنده   ×   ×
سال تولید   ×   ×
استاندارد مربوطه   ×   ×
درجه حفاظت   ×   ×
ضریب توان   ×   ×
ارتفاع از سطح دریا   ×    
نوع اتصالات   ×   ×

مشخصات عمومی پلاک موتور الکتریکی

جهت آشنایی با نحوه‌ی درج اطلاعات در پلاک الکتروموتورها به تصویر زیر توجه کنید. این پلاک از کاتالوگ الکتروموتورهای SIMOTICS زیمنس بوده و حاوی 31 آیتم در خصوص مشخصات، اتصال و نحوه‌ی بهره‌برداری از الکتروموتور است. در بالاترین قسمت پلاک معمولا مشخصات عمومی  درج می شود. به عنوان مثال به بخش های های لایت شده در پلاک زیر توجه کنید. این 8 آیتم در ادامه بررسی شده اند.

پلاک موتور الکتریکی

1. تیپ ماشین در پلاک خوانی موتور الکتریکی

با نگاه اول به این آیتم می توان تعداد فازها، نوع ولتاژ و نوع ماشین را مشاهده کرد. طبق این اطلاعات ماشین فوق یک الکتروموتور سه فاز جریان متناوب است. در نظر داشته باشید که قبل از نصب یک الکتروموتور باید نوع ولتاژ درج شده روی پلاک آن را با منبع تغذیه مطابقت دهیم. به صورت کلی الکتروموتورها می‌توانند با جریان متناوب، جریان مستقیم و یا در برخی موارد خاص با هردوی آن‌ها کار کنند. در صورتی که مایل باشید برای راه‌اندازی الکتروموتورهای قفس سنجابی از مدارهای کنتاکتوری یا سافت استارتر استفاده کنید منبع تغذیه‌ی شما حتما باید از نوع متناوب یا AC باشد. در کنترل الکتروموتور القایی با درایو می‌توان از جریان مستقیم در باس DC استفاده کرد.

در صورتی که الکتروموتور قابلیت اتصال به منبع الکتریکی مورد نظر شما را داشت، در ادامه باید روش اتصال و میزان ولتاژهای مجاز را کنترل کنید. قابل ذکر است که با توجه به نوع اتصال ممکن است میزان ولتاژ الکتروموتور تغییر کند. این اطلاعات در بخش‌های دیگر پلاک مانند ولتاژ نامی و نوع اتصال به صورت دقیق آورده شده است.

2. نوع موتور

در این قسمت یک کد با عنوان شماره‌ی تیپ موتور یا Motor Type وجود دارد. شماره‌ی تیپ موتور مشخص کننده‌ی خانواده، سری، گروه و دیگر اطلاعات محصول است. به عنوان مثال عبارت 1AV3164A در وب سایت کاتالوگ‌های زیمنس از گروه موتورهای General Purpose Motor یا GP ارائه کننده‌ی اطلاعات دقیق این ماشین خواهد بود.

در صفحه‌ی محصول قید شده که این الکتروموتور فشار ضعیف قفس سنجابی از خانواده‌ی SIMOTICS بوده و طبق استاندارد IEC ساخته شده است. در ادامه می توانید توضیحاتی در خصوص نوع تهویه، مقاومت در برابر نفوذ اجسام خارجی، کلاس حرارتی عایق، نوع بدنه، کلاس راندمان، تعداد قطب، سایز فریم، توان در فرکانس 50 و 60 هرتز، محدوده‌ی قابل نصب و غیره را مشاهده کنید. منظور از محدوه ی قابل نصب، محدوده‌های پر خطر از نظر گردو و غبار و گازهای قابل اشتعال است.

در صفحه‌ی فوق بخش‌های دیگری برای دریافت کاتالوگ، لیست قیمت، تصاویر و اطلاعات تکمیلی نیز وجود دارد که می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر روی آن‌ها کلیک کنید.

3. آدرس شرکت سازنده

در پلاک الکتروموتورها علاوه بر نام شرکت سازنده ممکن است اطلاعات تکمیلی دیگری مانند آدرس، شماره تماس، وب سایت و غیره نیز وجود داشته باشد. در این پلاک آدرس شرکت زیمنس در شهر نورنبرگ در کنار عبارت ساخت آلمان درج شده است.

4. شماره محصول در پلاک خوانی موتور به چه معناست

عبارت 1LE1023-1DA43-4AA0-Z ترکیبی از حروف و اعداد بوده و جهت بیان مشخصات الکتروموتور در سه گروه زیر استفاده می‌شود:

  1. کارکترهای 1 تا 7 معرف نوع تهویه، بدنه، راندمان و غیره
  2. کارکترهای 8 تا 12 معرف اندازه فریم، تعداد قطب ها، فرکانس و غیره
  3. کارکترهای 13 تا 16 معرف نوع ساخت، حفاظت، محل قرارگیری تخته کلم و غیره

قابل ذکر است که کارکتر 17 معرف موارد خاص و سفارشی بوده و پس از خط تیره قرار خواهد گرفت. توضیحات مختصر در خصوص کاراکترهای شماره محصول شرکت زیمنس طبق استاندارد IEC در جدول زیر آورده شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص هر کاراکتر و زیر مجموعه‌های آن لطفا به کاتالوگ الکتروموتورهای زیمنس سری SIMOTICS مراجعه کنید.

7 6 5 4 3 2 1 توضیحات کاراکتر
  1 E L 1 تهویه توسط فن نصب شده روی رتورتهویه توسط فن مجزا  1 تا 4
1 C P 1 خنک کاری بدون نیاز به فن
05

6

بدنه‌ی آلومینومیبدنه‌ی چدنی Basc Line

بدنه‌ی چدنی Performance Line

5
1

2

3

1

2

1

3

00

0

1

1

2

2

راندمان بالا IE2راندمان استاندارد IE1

راندمان بسیار بالا یا Premium و IE3

قابلیت تغییر قطب در یک سیم پیچ به صورت دالاندر

قابلیت تغییر قطب در دو سیم پیچ مجزا

راندمان بالا طبق استاندارد NEMA جدول 11-12

راندمان بسیار بالا طبق استاندارد NEMA جدول 12-12

 

6 تا 7

 

17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 توضیحات کاراکتر
  0

6

A

E

0

3

سایز فریم، طول شفت و طول کلی 8 و 9 و 11
A

R

تعداد قطب به عنوان مثال A دو پل، B چهار پل، C شش پل و غیره 10
  0

8

0

9

ولتاژاتصال و فرکانس 12 و 13
A

V

نوع ساخت و نصب 14
  A

Z

روش حفاظت از الکتروموتوربه عنوان مثال B به معنی وجود 1 یا 3 عدد PTC  داخلی 15
4

7

محل قرارگیری تخته کلم در استاندارد IEC از 4 تا 7 به صورت 4 بالا، 5 سمت راست، 6 سمت چپ و 7 پائین 16
-Z موارد خاص و سفارشی 17

5. ماه و سال ساخت

در این بخش یک کد 18 کارکتری وجود دارد که با یک / به دو بخش تقسیم شده است. چهار کارکتر اول بعد از حرف E در این کد مشخص کننده‌ی سال و ماه تولید الکتروموتور با فرمت YYMM هستند. به عبارت ساده‌تر این الکتروموتور در ماه اول سال 2017 تولید شده‌است.

6. شماره سریال

کارکترهای بعدی این کد مشخص کننده‌ی شماره‌ی سریال الکتروموتور هستند. همانگونه که مشاهده می‌کنید قرار دادن تاریخ تولید در ابتدای شماره‌ی سریال یک روش پرکاربرد در شرکت‌های سازنده است.

7. نوع بالانس شفت موتور در پلاک موتور سه فاز

توان مکانیکی الکتروموتور توسط تجهیزات مختلفی مانند کوپلینگ، پولی، کلاچ و غیره به بار منتقل می‌شود. در اغلب موارد و برای محکم کردن اتصال بین شفت الکتروموتور و بخش‌های ذکر شده از یک قطعه‌ی واسط با عنوان خار یا کلید استفاده خواهد شد.

محل قرار گیری کلید یا خار به نحوی طراحی می‌شود که نیمی از آن روی شفت و نیم دیگر آن روی پولی، کوپلینگ یا تجهیزات دیگر قرار بگیرد. به‌عنوان مثال در تصویر مقابل محل قرارگیری خار در یک پولی را مشاهده می‌کنید.

از آنجایی که نصب کلید یا خار می‌تواند شفت الکتروموتور را از حالت بالانس کامل خارج کند، شرکت‌های سازنده باید نحوه‌ی بالانس شفت در مراحل تولید را مشخص کنند. برای این کار از سه حرف زیر روی پلاک الکتروموتور استفاده می‌شود:

  • H: شفت بالانس شده با نیمه کلید یا Balancing with Half-Key
  • F: شفت بالانس با کلید کامل یا Balancing with Full-Key
  • N: شفت بالانس بدون کلید یا Balancing without Key

8. مشخصه‌ها و استانداردهای روی پلاک موتور

 

در پلاک الکتروموتور ممکن است چند علامت استاندارد و یک سری کد را مشاهده کنید. این علائم و کد ها بیان کننده‌ی استانداردهایی هستند که الکتروموتور بر اساس آن‌ها طراحی، ساخته و تست شده‌است. به عنوان مثال در این الکتروموتور وجود علامت CE و کد IEC/EN60034 بیان کننده‌ی انطباق این محصول با استاندارد جهانی IEC و استاندارد اروپایی EN است. استانداردهای IEC و EN با کد 60034 در خصوص الکتروموتورهای دوار بوده که برخی از زیر مجموعه‌های آن را در جدول زیر مشاهده می‌کنید.

استاندارد IEC/EN توضیحات
IEC 60034-1 بخش اول: مشخصات کلی موتورهای دوار
IEC 60034-2-1 بخش دوم، قسمت1: مربوط به بازدهی و تلفات موتور
IEC 60034-5 بخش پنجم: درجه حفاظت ( IP)
IEC 60034-6 بخش ششم: روش خنک کنندگی موتور (IC)
IEC 60034-7 بخش هفتم: نوع نصب و محل قرار گیری جعبه ترمینال
IEC 60034-8 بخش هشتم: تعیین ترمینال و جهت چرخش موتور
IEC 60034-9 بخش نهم: صدای رتور
IEC 60034-11 بخش یازدهم: حفاظت های دمایی
IEC 60034-12 بخش دوازدهم: راه اندازی
IEC 60034-14 بخش چهاردهم: لرزش موتور
IEC 60034-30-1 بخش سی، قسمت 1: کلاس راندمان ( IE)

 

 

منبع: mosalasezard

تصویر بنر
مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا