مهندسی مواد

معرفی رشته مهندسی مواد

معرفی رشته مهندسی مواد

 

مهندس های مواد دست اندر كار استخراج، توسعه دادن، عمل آوردن و امتحان كردن موادی هستن كه در تولید فرآورده های گوناگون، ازصفحه تلویزیون گرفته تا چوب گلف به كار میرن.
اون ها با فلزات، سرامیک ها، مواد پلاستیکی، مواد نیمه هادی و ترکیب هایی از موادی که به اونا کامپوزیت میگن، برای به وجود آوردن موادی كه دارای خصوصیات خاص مكانیكی، الكتریكی و شیمیایی باشن كار میكنن. از جمله كارهای اون ها انتخاب مواد برای كاربردهای جدید نیز هست.در ادامه مطلب برای آشنایی بیشتر همراه پورتال جامع مهندسین ایران باشید.
 مهندسی مواد

 

رشته‌ مهندسی‌ مواد در مقطع‌ کارشناسی‌ دارای‌ دو شاخه‌ متالورژی و سرامیک‌ است‌.

شاخه متالورژی

تصور کنید که در حال رانندگی در یکی از بزرگراه‌ها هستید که ناگهان کامیونی با خودروی شما برخورد می‌کند و خسارت سنگینی بر آن وارد می‌سازد.

چنین برخوردی در حال حاضر علاوه بر صرف هزینه‌ای قابل توجه و نیاز به زمانی نسبتاً طولانی برای تعمیر، از ارزش خودروی شما خواهد کاست اما اگر بدنه خودرو به طور کامل از جنس آلیاژ “Tini” ساخته شده باشد، حداقل برای صافکاری مشکلی نخواهید داشت چون کافی است که بدنه خودرو را تا حد معینی حرارت بدهید تا بدنه تصادفی به سرعت تغییر شکل یابد و شکل اولیه خود را پیدا کند.

 مهندسی مواد

البته در حال حاضر این یک خیال پردازی علمی است، اما با پیشرفت روز افزون علم متالورژی به زودی موانع تکنولوژیکی در راه تولید و کاربرد این آلیاژها برطرف می‌شود و مقدار زیادی از این مواد در شکل‌های گوناگون تولید خواهد شد.متالورژی به عنوان یک علم، دانش نسبتاً جوانی است که تنها صد سال از عمر آن می‌گذرد و با کشف روش‌های جدید استخراج و تصفیه فلزات، شناسایی مشخصات ساختاری و فیزیکی مواد، فنون جدید شکل دادن و تولید فلزات، متولد شده است.

علمی که به دو بخش کلی متالورژی استخراجی و صنعتی تقسیم می‌شود که البته هر دو بخش مذکور در دانشگاه‌های کشور ما نیز به عنوان دو گرایش از رشته مهندس مواد شاخه متالورژی ارائه می‌گردد.

گرایش‌ متالورژی استخراجی‌

متالورژی استخراجی‌ شامل‌ جداکردن‌ فلزات‌ از سنگ‌ معدن‌ و تصفیه‌ آنها (تولید فلزات‌)، شناخت‌ انواع‌ کوره‌ها، سوخت‌ها و فعل‌ و انفعالات‌ شیمیایی‌ می‌شود. به‌ عنوان‌ مثال‌ آنچه‌ در کارخانه‌ ذوب‌آهن‌ اصفهان‌ تا مرحله‌ تهیه‌ شمش‌ آهن‌ خام‌ (چدن‌) انجام‌ می‌شود، عمدتاً مربوط‌ به‌ متالورژی استخراجی‌ است‌.

 مهندسی مواد

درس های رشته مهندسی مواد 

درس های مشترک‌ در‌ شاخه های‌ مختلف‌ مهندسی‌ مواد: ریاضی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، ریاضی‌ مهندسی‌، محاسبات‌ عددی‌، مبانی‌ و برنامه‌سازی‌ کامپیوتر، فیزیک‌، شیمی‌ عمومی‌، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، استاتیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، کریستالوگرافی‌، پدیده‌های‌ انتقال‌، شیمی‌ فیزیک‌ مواد، ترمودینامیک‌ مواد، خواص‌ فیزیکی‌ مواد، متالوگرافی‌، خواص‌ مکانیکی‌ مواد.
درس های تخصصی‌ گرایش‌ متالورژی استخراجی: انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی‌، ریخته‌گری‌، شکل‌ دادن‌ فلزات‌، تغلیظ‌ مواد معدنی‌، اصول‌ استخراج‌ فلزات‌، سینتیک‌ مواد، شیمی‌ تجزیه‌، عملیات‌ حرارتی‌، خوردگی‌ و اکسیداسیون‌، انجماد فلزات‌، مواد دیرگداز. (بسیاری از این درس ها همراه با آزمایشگاه هستن)
درس های‌ تخصصی‌ گرایش‌ متالورژی صنعتی: ریخته‌گری‌، انجماد فلزات‌، شکل‌ دادن‌ فلزات‌، خواص‌ مکانیکی‌ مواد، متالورژی جوشکاری‌، متالورژی پودر، روش‌های‌ نوین‌ آنالیز مواد، خوردگی‌ و اکسیداسیون‌، عملیات‌ حرارتی‌، استخراج‌ فلزات‌، انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی.
درس های تخصصی‌ شاخه‌ سرامیک: ساختار سرامیک‌ها، سینتیک‌ مواد، روش‌های‌ نوین‌ آنالیز مواد، خواص‌ الکتریکی‌ و نوری‌ سرامیک‌ها، مواد دیر گداز، تئوری‌ شیشه‌، تئوری‌ پرسلان‌ها، آزمایشگاه‌ چینی‌، فرآیند ساخت‌ سرامیک‌، انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی.‌

دانشگاه هایی که رشته مهندسی مواد

رشته مهندسی مواد در مقطع کارشناسی در تعداد زیادی از دانشگاه های کشور، از جمله دانشگاه های صنعتی شریف، تهران، امیرکبیر ، علم و صنعت ایران، خواجه نصیر الدین طوسی ، فردوسی مشهد ، تربیت دبیر شهید رجایی تهران، بین المللی امام خمینی قزوین، صنعتی اصفهان، بوعلی سینا همدان، زنجان، شیراز، صنعتی بابل، تبریز، صنعتی بیرجند، شهید باهنر کرمان، کاشان، سمنان، حکیم سبزواری سبزوار، شهید چمران اهواز، صنعتی سهند تبریز، شاهرود، اراک، رازی کرمانشاه، یاسوج، صنعتی ارومیه و… تدریس میشه.

 

شرایط کاری

فارغ‌التحصيلان دوره کارشناسي مهندسي متالورژی و مواد در گرايشهاي مختلف با مهارتهای خود در زمينه‌های زير کارآييی خواهند داشت
الف: تخصص کافی در گرايش مربوطه
ب: شناخت فرآيندها و آشنايی با خواص مواد و روشهای توليد
ج: تجزيه و تحليل فرآيندها و ارزيابی آنها به منظور استفاده بهينه از سيستم‌ها
د: آشنايی با اصول علمی و تکنولوژی های مبتنی بر آنها در زمينه‌هاي مربوطه
ه: توانايی انجام پروژه‌های صنعتی و تحقيقاتی (کاربردی) در حد متعارف
و: توانايی و راهبری سيستم‌های توليد مواد و ساخت قطعات و رفع مسايل و مشکلات معمولی آنها

وظایف مهندس مواد

کسی که در رشته مهندسی مواد ادامه تحصیل می شود وظیفه دارد که رفتارهای مواد و در شرایط متفاوت بررسی کند و به پیشرفت تکنولوژی و صنعت کمک کند. از جمله کارهایی که مهندس مواد باید انجام دهد میتواند پلاستیک های تقویت شده فیبر کربنی که در جهت قوی‌تر کردن آنها می باشد اشاره کرد. یکی دیگر از موارد کاربرد مهندسی مواد ایجاد تجهیزات ورزشی سبک‌تر و پلیمر های خاص و تولید سرامیک و ایمپلنت های دندانپزشکی است.

  • تعیین عملکرد مواد و طریقه فاسد شدن و از بین رفتن آنها
  • تحقیق روی خاصیت مواد و راه های جدیدی جهت ترکیب آنها
  • آزمایش مواد تحت شرایط متفاوت
  • تحلیل داده های حاصل از آزمایش ها با استفاده از نرم افزارهای مدلسازی کامپیوتر
  • تولید نمونه های اولیه محصولات جدید
  • طراحی فرآیند تولید محصولات با مواد جدید
  • بررسی علت شکست های ساختاری و جزئی
  • نظارت بر تکنسین ها

مهندسی مواد تحصیل می کنند باید از روش های کم خطر و بی خطر برای بررسی مواد استفاده کننده گرما و خوردگی هدایت توان و قدرت. این رشته در مقطع کارشناسی دو شاخه متالوژی و سرامیک را دارد.

توانایی‌های‌ لازم

برای موفقیت در این علم باید در زمینه علم‌ شیمی‌ و فیزیک‌ هم قوی بود. چون این رشته به بررسی‌ خواص‌ مواد میپردازد بدون‌ آشنایی‌ با این‌ دو علم‌ لنگ میزند. همچنین دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید از دانش‌ ریاضی‌ هم به قدر کافی مطلع باشد و قدرت‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ خوبی‌ داشته‌ باشد. مثلا مهندس‌ متالورژی نباید به‌ فکر این باشد که فقط پشت میز بنشیند و باید آمادگی‌ کار در شرایط‌ سخت‌ را هم داشته‌ باشد، اما این‌ رشته‌ بیش‌تر از همه اینها به‌ ذهنی خلاق‌ و کنجکاو نیاز دارد. همچنین آشنایی‌ با زبان‌ انگلیسی‌ هم بسیار ضروری است زیرا این‌ رشته‌ جدید است و درکتاب های‌ علمی‌ کمتر به‌ زبان‌ فارسی‌ میتوان منبع مناسب یافت.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران

فارغ‌التحصیلان‌ متالورژی استخراجی‌ می‌توانند جذب‌ مراکزی‌ شوند که‌ به‌ فرآیند استخراج‌ و تولید مواد اولیه‌ فلزی‌ (آهنی‌ و غیرآهنی‌) از کانه‌های‌ مربوط‌ می‌پردازند .

برای مثال می‌توانند در صنایع‌ نفت‌ و پالایش‌ و همچنین‌ صنایع‌ آهنی‌ و غیرآهنی‌ مانند ذوب‌ آهن‌ اصفهان‌، مجتمع‌ مس‌ سرچشمه‌ و آلومینیم‌ اراک‌ فعالیت‌ کنند. فارغ‌التحصیلان‌ متالورژی صنعتی‌ نیز می‌توانند در مراکزی که با تولید قطعات فلزی سروکار دارند مانند صنایع ریخته‌گری، صنایع متالورژی پودر، صنایع‌ فولادسازی‌، صنایع‌ دفاع‌، هواپیماسازی‌، کشتی‌سازی‌، تراکتورسازی‌، خودروسازی‌ و ساخت‌ قطعات‌ مختلف‌ وسایل‌ خانگی‌ از جمله‌ یخچال‌، کولر، ماشین‌لباسشویی‌، تلویزیون‌ و ضبط‌ صوت‌ فعالیت‌ نمایند.

در مورد فرصت‌های‌ شغلی‌ مهندس‌ سرامیک‌ نیز باید گفت‌ که‌ امروزه‌ صنایع‌ سرامیک‌ برای‌ رشد اکثر صنایع‌ اهمیت‌ بسیاری‌ دارند. برای‌ مثال‌ صنایع‌ متالورژی و سایر صنایعی‌ که‌ با درجه‌ حرارت‌ بالا سروکار دارند، مصرف‌کننده‌ مواد دیرگداز هستند یا صنایع‌ الکترونیک‌ احتیاج‌ به‌ قطعات‌ مختلف‌ سرامیکی‌ با خواص‌ الکترونیکی‌ و مغناطیسی‌ مطلوب‌ دارند. همچنین‌ صنایع‌ اتومبیل‌سازی‌، صنایع‌ ساختمانی‌، صنایع‌ تولید نیرو، مخابرات‌ و بالاخره‌ هر خانه‌ و خط‌ تولید هر کارخانه‌ای‌ نیاز به‌ فرآورده‌های‌ سرامیکی‌ دارد.

در حال‌ حاضر کشور ما کارخانه‌های‌ عمده‌ کاشی‌سازی‌، چینی‌سازی‌، تولیدکننده‌ مواد نسوز، تولیدکننده‌ سرامیک‌های‌ الکتریکی‌، شیشه‌سازی‌، آجرسازی‌ و سیمان‌ دارد‌ که‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ سرامیک‌ می‌توانند در آنها مشغول‌ به‌ کار گشته‌ و به‌ افزایش‌ کارایی‌ و راندمان‌ کارخانه‌ و همچنین‌ بهبود کیفیت‌ محصول‌ آن‌ کمک‌ نمایند.

این مقاله هارو از دست ندهید:

مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا