دادچی

مهندسی شیمی

معرفی رشته مهندسی شیمی

رشته مهندسی شیمی یکی از رشته‌های که محبوبیت زیادی بین داوطلبان گروه ریاضی و به خصوص خانم‌ها دارد است. این رشته مهندسی با استفاده از علوم پایه، فرآیندهای شیمیایی و فیزیکی را پیاده‌سازی می‌کند. داوطلبانی که به سراغ مطالعه رشته مهندسی شیمی می‌روند روش‌های جداسازی و مهندسی واکنش را به صورت کامل آموزش می‌بینند. رشته مهندسی شیمی با طراحی و ساخت فرآیندهای شیمیایی سروکار دارد. در واقع می‌توان گفت این رشته به موازنه جرم و انرژی مرتبط است.

پورتال جامع مهندسین ایران در این مطلب به سراغ معرفی رشته مهندسی شیمی می‌رود و اطلاعات کاملی را در مورد این رشته در اختیار داوطلبان قرار می‌دهد. قبل از اینکه به سراغ معرفی رشته مهندسی شیمی برویم باید به این نکته توجه داشته باشید که این رشته در مقطع کارشناسی تا 2 سال اول دارای هیچ گرایشی نیست و داوطلبان پس از 2 سال می‌توانند با توجه به علاقه و مهارت خود یکی از گرایش‌ها را انتخاب کنند. در ادامه مطلب برای آشنایی بیشتر همراه پورتال جامع مهندسین ایران باشید.

 

معرفی رشته مهندسی شیمی

همه مهندسین در زندگی خود لحظه هایی را به یاد دارند که سعی کرده اند شغل خود را برای یک دوست و یا فامیل شرح دهند. این تجربه برای همگی آن ها به خصوص مهندسین شیمی دردناک بوده است.

این موضوع از آنجا ناشی می شود که مردم اغلب درک درستی از مهندسی ندارند به خصوص رشته مهندسی شیمی که تفاوت زیادی بین معنای ظاهری و مفهوم باطنی آن وجود دارد. لغت مهندس شیمی (Chemical Engineer)، در ظاهر معانی زیر را به ذهن متبادر می سازد:

در حالی که یک مهندس شیمی قبل از آن که یک شیمیدان باشد یک مهندس است! مهندسی که کمی شیمی می‌داند. مهندسی که کشفیات آزمایشگاهی شیمیدان ها را تا تولید در مقیاس صنعتی توسعه می دهد. مهندسی که فرایند طراحی می کند.

مهندسی که تجهیزات برای فرایندهای شیمیایی، بیولوژیکی و زیست محیطی طراحی می کند. به عبارت دیگر مهندسی شیمی یکی از رشته های مهندسی است نه یکی از گرایش های رشته شیمی.

تقریبا هر چیزی را که شما در زندگی روزمره به کار می‌برید (اعم از پلاستیک، فلز، پارچه، کاغذ، غذا، لوازم آرایش، دارو و …) به کمک مهندسین شیمی ساخته می شود.معرفی مهندسی شیمی

دروس مهندسی شیمی

حدود ۴۰ درصد ( به طور تقریبی ) درس های این رشته با سایر رشته های مهندسی یکسان است.

دروس اصلی این رشته میتوان به موارد زیر اشاره کرد

  • موازنه ماده و انرژی   
  • ترمودینامیک
  • مکانیک سیالات
  • انتقال حرارت
  • سینتیک و طراحی انواع راکتور
  • و …

 گرایش های مهندسی شیمی

این رشته دارای  گرایش های زیر میباشد :

پالایش

دانش تبدیل نفت خام به فراورده های نفتی در واقع مهندسی پالایش‌ به‌ طراحی‌ پالایشگاه‌ها باز می‌گردد. یعنی‌ دانشجوی‌ این‌ گرایش‌، شیوه‌ طراحی‌ دستگاه‌هایی‌ مثل‌ برج‌های‌ تقطیر، دستگاه‌های‌ جداکننده‌ مایعات‌ از مایعات‌ و گازها از مایعات‌ را می‌آموزد؛ دستگاه‌هایی‌ که‌ مشتقات‌ ئیدروکربنی‌ مثل‌ بنزین‌ و گازوئیل‌ و مواد سنگین‌تر مثل‌ قیر و شوینده‌ها را از نفت‌ خام‌ جدا ساخته‌ و به‌ دست‌ می‌آورد.

مهندسی پالایش‌

دروس تخصصی گرایش پالایش :

  • مهندسی احتراق
  • مهندسی پالایش
  • فرآیندهای پالایش

پتروشیمی

 دانش تبدیل شاخه­ هایی از فرآورده­های نفتی به فرآورده­ های غیرنفتی (پلیمرهای خام و محصولات پتروشیمی). وظیفه‌ مهندس‌ پتروشیمی،‌ طراحی‌ دستگاه‌ها و فرآیند تولید مواد مختلف‌ از جمله‌ کودهای‌ شیمیایی‌، شوینده‌ها، فرآورده‌های‌ پلیمری‌ (مواد اولیه‌ پلاستیک‌ها، لاستیک‌ها و الیاف‌ مصنوعی‌) و مواد شیمیایی‌ (اسیدها، حلال‌ها) از نفت‌ و برش‌های‌ نفتی‌ است‌.

در واقع وظیفه‌ مهندسی‌ پتروشیمی،‌ طراحی‌ دستگاه‌ها و فرآیند تولید مواد مختلف‌ از جمله‌ کودهای‌ شیمیایی‌، شوینده‌ها، فرآورده‌های‌ پلیمری‌ (مواد اولیه‌ پلاستیک‌ها، لاستیک‌ها و الیاف‌ مصنوعی‌) و مواد شیمیایی‌ (اسیدها، حلال‌ها) از نفت‌ و برش‌های‌ نفتی‌ است‌. دروس‌ تخصصی‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ بیشتر در مورد کاتالیزورهای‌ صنعتی‌ است‌ که‌ در رآکتورها به‌ کار می‌رود.

مطالب پیشنهادی:
اصطلاحات شیمی تخصصی و پرکاربرد

مهندس‌ پتروشیمی

پلیمر

دانش تبدیل پلیمرهای خام (PVC,PP,PE) به پلیمرهای صنعتی (لاستیک، چسب، رنگ و …). شیمی فیزیک پلیمرها، رئولوژی پلیمرها، خواص مکانیکی و شکل‌دهی مواد پلیمری و همچنین مکانیک کامپوزیت‌ها به صورت تخصصی در گرایش پلیمر تدریس می‌گردند.

دانشجویان‌ این‌ گرایش‌ نهایتاً در یکی‌ از زمینه‌های‌ پلیمر مثل‌ فرایند شکل‌دهی‌ پلیمر یا طراحی‌ واحدهای‌ صنعتی‌ تولید پلیمر تبحر پیدا می‌کنند.

صنایع گاز

 دانشی برای تبدیل گاز طبیعی به گاز قابل مصرف…. به طور کلی عمق‌ چاهی‌ که‌ برای‌ استخراج‌ گاز زده‌ می‌شود، قطر لوله‌ای‌ که‌ گاز را از چاه‌ به‌ پالایشگاه‌ یا از پالایشگاه‌ به‌ شبکه‌های‌ شهری‌ منتقل‌ می‌کند.

نحوه‌ انتقال‌ گاز از چاه‌ به‌ پالایشگاه‌، نحوه‌ گرفتن‌ گازCO2 از این‌ ماده‌ (برای‌ جلوگیری‌ از خورده‌ شدن‌ لوله‌ها)، نحوه‌ شیرین‌ کردن‌ گاز ترش ( گاز اولیه‌ای که از چاه استخراج می‌شود و قابل مصارف شهری و … نیست) همه‌ در حیطه‌ فعالیت‌ یک‌ مهندس‌ شیمی‌ گرایش‌ گاز قرار دارد.

دروس تخصصی گرایش صنایع گاز :

  • انتقال و توزیع گاز
  • فرآیند گاز
  • مهندسی احتراق

صنایع شیمیایی معدنی

 تبدیل مواد شیمیایی استخراج شده از معدن به محصولات معدنی مانند گچ ، سیمان ، کاشی و …

ترموسینیتیک و کاتالیست

این گرایش عمدتاً به دو شاخه‌ی : ۱) ترمودینامیک ۲)سینتیک و کاتالیست، تقسیم می‌شود.

شاخه‌ی اول بیشتر به مفاهیم ترمودینامیکی همچون روابط کار، انرژی، فشار حجم، گرا و … خصوصاً در محلول‌ها به صورت کاربردی، که در حیطه مهندسی شیمی است می‌پردازد.

شاخه‌ی دوم متمرکز به سه بحث عمده در زمینه‌ی کاتالیست‌هاست:

  1. سینتیک واکنش‌های کاتالیستی و طراحی راکتورهای مربوطه
  2. اصول و روش‌های ساخت کاتالیست‌ها
  3. تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی کاتالیست‌ها

صنایع غذایی

تبدیل مواد غذایی به محصولات غذایی مغذی تر…

یکی‌ از کاربردهای‌ مهندسی‌ شیمی‌ در تولید مواد غذایی‌ و بخش‌های‌ صنایع‌ غذایی‌ مانند میکروبیولوژی‌ غذا، شیمی‌ غذا و کنترل‌ کیفی‌ صنایع‌ غذایی‌ است‌.

برای‌ مثال‌ در سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌ها، مواد غذایی‌ بیشتر به‌ حالت‌ کنسرو وجود دارد که‌ تهیه‌ این‌ کنسروها با حفظ‌ اصول‌ ایمنی‌ و بهداشتی‌ نیاز به‌ یکسری‌ محاسبات‌ دارد که‌ این‌ محاسبات‌ توسط‌ یک‌ مهندس‌ شیمی‌ صنایع‌ غذایی‌ انجام‌ می‌گیرد.

همچنین‌ طراحی‌ دستگاه‌هایی‌ که‌ فرآیند خشک‌ کردن‌ را انجام‌ می‌دهند مثل‌ غذاهای‌ بچه‌ که‌ به‌ صورت‌ پودر تهیه‌ می‌شود و طراحی‌ دستگاه‌های‌ استریلیزه‌، پاستوریزه‌ و منجمدکننده‌ برعهده‌ متخصصین‌ همین‌ رشته‌ است.

دروس تخصصی گرایش صنایع غذایی:

  • میکروبیولوژی عمومی
  • شیمی مواد غذایی
  • میکروبیولوژی مواد غذایی
  • صنایع غذایی
  • بیوشیمی مواد غذایی
  • تغذیه وبهداشت

طراحی فرایند های صنعت نفت

مسائل مربوط به صنایع نفت در این گرایش مطرح میشود.

در واقع فرآیند یعنی‌ عملکرد یا روش‌ و طریقی‌ که‌ بتوان‌ به‌ یاری‌ آن‌ ماده‌ای‌ را از حالتی‌ به‌ حالت‌ دیگر تغییر شکل‌ داد و منظور از مهندس‌ طراحی‌ فرآیندهای‌ صنایع‌ نفت‌ یعنی‌ فردی‌ که‌ روش‌ این‌ تغییر و تحول‌ را طراحی‌ کند.

چون‌ برای‌ تبدیل‌ یک‌ ماده‌ از حالت اولیه‌ به‌ حالتی‌ خاص‌ لازم‌ است‌ که‌ دستگاه‌هایی‌ طراحی‌ شده‌ و محاسباتی‌ انجام‌ بگیرد تا بتوان‌ به‌ نتیجه‌ مطلوب‌ دست‌ یافت‌.

صنعت نفت

طراحی‌ صنایعی‌ که‌ بطور مستقیم‌ یا غیر مستقیم‌ وابسته‌ به‌ نفت‌ خام‌ یا فرآورده‌های‌ پالایشگاه‌ یا صنایع‌ پتروشیمی‌ است‌ به‌ مهندس‌ شیمی‌ گرایش‌ طراحی‌ فرآیندها مربوط‌ می‌شود.

یک‌ مهندس‌ شیمی‌ گرایش‌ طراحی‌ فرآیندهای‌ صنایع‌ نفت‌، واکنش‌های‌ خاصی‌ را از شیمیست‌ها می‌گیرد و با توجه‌ به‌ شرایط‌ محیطی‌، اقتصادی‌ و … بهترین‌ روش‌ تولید مواد شیمیایی‌ و خالص‌سازی‌ آنها را پیدا کرده‌ و پیاده‌ می‌کند.

دروس تخصصی گرایش طراحی فرآیندهای نفت:

  • فرآیندهای پالایش نفت و گاز
  • طراحی برج و مبدل
  • تعیین مشخصات دستگاه‌ها
  • سیستم‌های اندازه‌گیری

بهره‌ برداری‌ از منابع‌ نفت‌

مهندس‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌ مهندسی‌ است‌ که‌ راه‌ها و روش‌های‌ بهره‌برداری‌ بهینه‌ از مخازن‌ نفت‌ را ارائه‌ می‌دهد. در واقع‌ یک‌ مهندس‌ بهره‌برداری‌ از نفت‌ با توجه‌ به‌ نوع‌ مخزن‌ نفت‌ تعیین‌ می‌کند که‌ به‌ یاری‌ کدام‌ یک‌ از روش‌های‌ موجود؛ تزریق‌ گاز، تزریق‌ آب‌، تزریق‌ مواد پلیمری‌ یا ازدیاد حرارت‌ می‌توان‌ نفت‌ را راحتتر و مقرون‌ به‌ صرفه‌تر بهره‌برداری‌ کرد. امروزه‌ اکثر مخازن‌ نفت‌ کشور ما دچار افت‌ فشار شده‌اند.

به‌ همین‌ دلیل‌ نفت‌ به‌ صورت‌ طبیعی‌ به‌ سطح‌ زمین‌ نمی‌رسد و در نتیجه‌ حضور مهندسین‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌، یک‌ ضرورت‌ اجتناب‌ناپذیر است‌.

دروس تخصصی گرایش بهره‌برداری از منابع نفت :

  • مهندسی مخازن هیدروکربوری
  • ازدیاد برداشت
  • حفاری و تولید
  • شبیه‌سازی مخازن نفتی
  • خواص ترمودینامیکی سیالات نفتی

بیوتکنولوژی

(زیست فناوری) عبارت است از کاربرد علوم مختلف در استفاده مستقیم یا غیرمستقیم از موجودات زنده، قسمتی از بدن و یا فرآورده‌های آن‌ها در اشکال طبیعی یا تغییریافته.

مطالب پیشنهادی:
انیمیشن مهندسین The Fixies + نقد و بررسی

اساس درس‌های تخصصی این رشته بر پایه علوم زیستی است. این گرایش جز گرایش‌های جدید در مهندسی شیمی است به همین دلیل علاقه‌مندان زیادی دارد.

به‌طور کلی هر گونه فعالیت هوشمندانه بشر در خلق، بهبود و عرضه محصولات گوناگون با استفاده از موجودات زنده مخصوصاً از طریق دستکاری ژنتیکی آن‌ها در سطح مولکولی، در حوزه بیوتکنولوژی قرار می‌گیرد.

نانو فناوری

اگر از دیدگاه مهندسی شیمی و شیمی به فناوری نانو نگریسته شود می‌توان گفت رشته نانوشیمی تقریباً در تمامی علوم و فنون به کار می‌رود، به عبارت دیگر در زمینه‌های مختلفی از جمله سوخت، پلیمر، رنگ، ساخت‌وساز، پوشاک، دارو، غذا و به‌طورکلی هرآن‌چه که به شیمی و مهندسی شیمی مربوط می‌شود، می‌توان از مزایای این فناوری بهره جست.

محیط زیست

مسائل محیط زیستی صنایع از موضوعاتی است که اخیراً مورد توجه بیشتری قرار گرفته است. از آنجا که صنایع مربوط به مهندسی شیمی از جمله صنایعی هستند که تأثیر فراوانی در محیط زیست دارند لذا گرایش محیط زیست در مهندسی شیمی (که در چند سال اخیر وارد این رشته شده) اهمیت ویژه‌ای می‌یابد.

مباحث تصفیه آب و فاضلاب و ضایعات جامد، تصفیه بی‌هوازی و کنترل آلودگی هوا از جمله موضوعاتی هستند که در این گرایش به صورت تخصصی آموزش داده می‌شوند.

مهندسی شیمی

مهارت و توانمندی های مورد نیاز مهندس شیمی

  • توانایی در ریاضیات، فیزیک و شیمی
  • مهارت در تحلیل و حل مساله
  • توانایی برنامه ریزی، سازماندهی و تصمیم گیری
  • توانایی مدیریت پروژه ها، افراد و بودجه ها
  • مهارت خوب ارتباطی
  • توانایی کار تیمی

مهارت در نرم افزارهای تخصصی مهندسی شیمی

داشتن تسلط روی نرم افزارهای تخصصی حوزه مهندسی شیمی از واجبات داشتن آینده شغلی خوب در این رشته است. پس برای موفقیت باید این موارد را یاد بگیرید تا بتوانید شاغل شوید و درآمد خوبی داشته باشید.

مهم ترین نرم افزارهای مهندسی شیمی

  • hysys (نرم افزاربهینه سازی فرآیندهای شیمیایی)
  • ASPEN ONE (نرم افزار طراحی و شبیه سازی)
  • FLUENT
  • Portable WinDrawChem (نرم افزار رسم ساختمان ملکول و نمادهای شیمی)
  • OLGA
  • FEMLAB
  • MATLAB
  • CHEMCAD (نرم افزار شبیه سازی فرآیندهای شیمیایی)

شخصیت های مناسب شغل مهندسی شیمی

برای اینکه یک شغل مناسب انتخاب کنیم عوامل مختلفی باید مد نظر گرفته شود. ویژگی‌های شخصیتی ارزش ها و علایق شرایط خانوادگی مهارتها و شرایط جامعه از جمله ی این ویژگی ها هستند. یکی از مهمترین ویژگی ها شرایط خود فرد و ویژگی های شخصیتی او می باشد. زیرا ممکن است یک شغل بسیار خوب و پردرامد باشد اما با شخصیت یک فرد سازگاری نداشته باشد با توجه به تیپ شخصیتی کارهای مناسب افراد متفاوت خواهد بود. پس سعی کنید اول خودتان را خوب بشناسید.

مهندسی شیمی

بازار کار و آینده ی شغلی

فارغ التحصیلان گرایش صنایع گاز پس از پایان تحصیلات میتوانند در پالایشگاه های گاز کشور مشغول به فعالیت بشوند

در این برهه از زمان به دلیل ملی بودن صنعت نفت و گاز ، فعالیت در این دو گرایش بیشتر در بخش های دولتی دستگاه اجرایی کشور نظیر پالایشگاه های ملی است اما با این حال شرکت هایی خصوصی وجود دارند که در زمینه های مشاوره ای به سازمان های دولتی خدمات میدهند

 


 

سوالات متداول در مورد معرفی رشته مهندسی شیمی

1) آیا تحصیل در رشته مهندسی شیمی بدون کنکور امکان‌پذیر است؟
تحصیل در رشته مهندسی شیمی بدون کنکور در دانشگاه سراسری امکان‌پذیر نیست. اما داوطلبان می‌توانند در دوره‌های پردیس خودگردان، پیام نور، غیرانتفاعی و … بدون کنکور در این رشته تحصیل کنند.

2) آیا امکان ادامه تحصیل برای رشته مهندسی شیمی در مقطع ارشد وجود دارد؟
بله دانشجویان می‌توانند با توجه به علاقه خود در گرایش‌های مختلف مقطع کارشناسی ارشد و دکتری به ادامه تحصیل بپردازند.

3) آیا رشته مهندسی شیمی ارزش خواندن دارد؟
این سوال کاملا به علاقه و مهارت شما بستگی دارد. اگر به درس شیمی علاقه زیادی دارید این رشته بهترین انتخاب برای تحصیل در دانشگاه برای شما محسوب می‌شود.

4) برای موفقیت در این رشته باید کدام درس‌ها را در دوره متوسطه دوم به خوبی مطالعه کرد؟
درس‌های شیمی و ریاضی مهم‌ترین درس‌ها برای موفقیت در قبولی این رشته هستند. داوطلبان باید به این دو درس اهمیت زیادی بدهند.

 

4.5/5 - (2 امتیاز)


تبلیغات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا